AI Data centers. Η Μεγαλύτερη Μεταφορά Πλούτου σε Εξέλιξη

 

Η AI είναι η μεγαλύτερη μεταφορά πλούτου των επόμενων είκοσι ετών. Η McKinsey την υπολογίζει σε 2.6 με 4.4 τρις δολάρια ετήσιας οικονομικής αξίας. Η PwC την εκτιμά σε 15.7 τρισ. δολάρια συνολική συνεισφορά ως το 2030. Για να σας δώσω μια προοπτική, αυτό είναι περίπου το ΑΕΠ της Κίνας σήμερα. Η αγορά τον δημιουργεί από το πουθενά μέσα σε πέντε χρόνια.

Αυτός ο πλούτος σήμερα δεν πηγαίνει σε όλους. Πάει εκεί που υπάρχει ισχυρό ηλεκτρικό δίκτυο, σταθερή ενέργεια, γρήγορες αδειοδοτήσεις, σαφείς κανόνες για νερό και ψύξη, οπτικές ίνες κ.α.

Τα data centers φέρνουν σταθερά έσοδα κάθε χρόνο

Ένα μόνο data center απαιτεί επένδυση 5-15 δισ. δολάρια, δημιουργεί 1500-3000 θέσεις εργασίας, φέρνει φόρους εκατομμυρίων ευρώ τον χρόνο.

Σήμερα Microsoft, Google, Meta, Amazon έχουν δεσμεύσει περισσότερα από 700 δισ. δολάρια για 2026 σε AI υποδομή. Πού πάνε; Τέξας, Βιρτζίνια, Αριζόνα, Σαουδική Αραβία, Εμιράτα, Σιγκαπούρη. Όπου δηλαδή υπάρχει ρεύμα και ταχύτητα αδειοδότησης.

Πώς η Ευρώπη φτωχοποιείται σιγά σιγά

Προχθές διάβασα πως η Δανία πάγωσε τη δημιουργία data centers. Ο διαχειριστής Energinet ανέστειλε νέες συνδέσεις. Οι αιτήσεις έφταναν τα 60 γιγαβάτ, ενώ η μέγιστη κατανάλωση της χώρας είναι 7. Μιλάμε για 8πλάσια ζήτηση σε σχέση με αυτό που σηκώνει το σύστημα της Δανίας. Σε μια χώρα που πουλάει διεθνώς το brand «πράσινο πρότυπο της Ευρώπης» δεν υπάρχει αρκετό ρεύμα να καλύψει τη ζήτηση.

Τα τελευταία δέκα χρόνια, η Δανία επένδυσε σε ανεμογεννήτριες, πράσινους στόχους, διεθνή συνέδρια. Αλλά ΔΕΝ προνόησε να επενδύσει σε σταθερή ενέργεια. Αντίθετα, απέκλεισε την πυρηνική ενέργεια, παρά τις σύγχρονες προδιαγραφές ασφαλείας τέτοιων μονάδων. Τώρα που η AI απαιτεί μεγαλύτερες ποσότητες ενέργειας, η υποδομή δεν αντέχει.

Τα ίδια τραγικά λάθη έκανε και η Γερμανία, που έκλεισε τα πυρηνικά της και ξανάνοιξε λιγνιτωρυχεία. Η Ολλανδία και η Ιρλανδία έχουν ήδη περιορισμούς στα data centers.

Τώρα θυμηθείτε την έκθεση Draghi, που έλεγε ξεκάθαρα πως η Ευρώπη χρειάζεται 750-800 δισ. ευρώ επιπλέον επενδύσεις τον χρόνο για να μη μείνει πίσω.

Πόσοι το εφάρμοσαν; Κανείς.

Γιατί η Ελλάδα θα ζήσει άλλη μία κρίση ή θα φύγει μπροστά

Τα στοιχεία που παραθέτω στις διαφάνειες, τα έχω διασταυρώσει και επαληθεύσει. Κοιτάξτε τα νούμερα.

Το κράτος ξοδεύει 114 δισ. ευρώ τον χρόνο (Διαφ. 1). 61,8 δισ. από αυτά, πάνε σε συντάξεις, μισθούς, τόκους χρέους (Διαφ. 2). Σε επενδύσεις πάνε μόλις 8,8 δισ. (Διαφ. 2). Για κάθε ευρώ που επενδύουμε ως χώρα, καταναλώνουμε 7 (Διαφ. 3). Με απλά λόγια, ζούμε με όσα μας προσφέρει το σήμερα (τουρισμός, κατανάλωση/έμμεσοι φόροι κλπ) ενώ ο ανταγωνισμός χτίζει τα εργοστάσια του μέλλοντος.

Σε αυτά υπολογίστε το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας (Διαφ. 7) και το συνταξιοδοτικό που δεν θα αντέχει σε λίγα χρόνια.

Σήμερα 6 στις 10 επιχειρήσεις είναι ένας άνθρωπος μόνος (Διαφ. 6). Ένας εργαζόμενος σε μικρή επιχείρηση παράγει 14.000 ευρώ αξίας τον χρόνο (Διαφ. 6). Ο εργαζόμενος σε μεγάλη επιχείρηση παράγει 72.000 ευρώ (Διαφ. 6). Το 33% των Ελλήνων εργάζεται σε αυτοαπασχολούμενες επιχειρήσεις (Διαφ. 6).

Και το μεγαλύτερο πρόβλημα; Ο τουρισμός αποφέρει το 20% των φορολογικών εσόδων (Διαφ. 4).

Με απλά λόγια, παράγοντες που ΔΕΝ ελέγχουμε καθορίζουν τα  έσοδα κράτους. Τον καιρό, τις πολιτικές συνθήκες, τα γεωστρατηγικά συμφέροντα, τις κρίσεις κ.ά. Τα τελευταία δύο χρόνια είδαμε σημάδια πτώσης της τουριστικής κατανάλωσης. Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Πως αν η τάση συνεχιστεί (που θα συνεχιστεί κατά την εκτίμησή μου), θα δημιουργηθεί μια τεράστια μαύρη τρύπα εσόδων.

Υπάρχουν 5 τρόποι για μια κυβέρνηση να καλύψει αυτήν την τρύπα εσόδων (Διαφ. 5).

1. Περικοπή ανελαστικών δαπανών (συντάξεις, μισθοί δημοσίου κλπ).
2. Αύξηση φόρων (σε έναν ήδη εξαντλημένο από τρία μνημόνια Έλληνα φορολογούμενο).
3. Χρήση υπάρχοντος πλεονάσματος (αλλά άντε μας σώζει για ένα χρόνο. Μετά;).
4. Καταπολέμηση φοροδιαφυγής (η αγορά ήδη διαμαρτύρεται γιατί η αυστηρότητα της νομοθεσίας εξαντλεί και τους νομοταγείς φορολογούμενους).
5. Αύξηση παραγωγικότητας.

Η τελευταία είναι η μόνη από τις 5 λύσεις που μεγαλώνει την πίτα, χωρίς να μας κάνει φτωχότερους (Διαφ. 5).

Σε αυτό το σημείο τα AI data centers ακούγονται ως αναγκαιότητα. Γιατί μιλάμε για παραγωγική δραστηριότητα υψηλής αξίας, δισεκατομμύρια επενδύσεων, ανεξάρτητη από εποχικότητα και κρίσεις.

Και τι κάνουμε; Συζητάμε moratorium και πλασματικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Αλλού χτίζουν και η Ευρώπη ακόμα συζητά

Η Κίνα ανακοίνωσε πάνω από 100 πυρηνικά εργοστάσια σε διάφορες φάσεις και παράλληλα χτίζει AI clusters.

Τα Εμιράτα ανακοίνωσαν το Stargate UAE, project 5 γιγαβάτ AI compute με OpenAI, Oracle, Nvidia.

Η Σαουδική Αραβία έχτισε την HUMAIN, εθνική AI εταιρεία με υποδομή πολλών γιγαβάτ.

Η Google ανακοίνωσε το Project Suncatcher. Δορυφορικά clusters σε χαμηλή τροχιά με ηλιακή ενέργεια και ψύξη από το διάστημα. Δύο δοκιμαστικοί δορυφόροι το 2027. Ο Μασκ σχεδιάζει δημιουργία data centers στο διάστημα.

Δηλαδή, άλλοι σχεδιάζουν data centers σε τροχιά γύρω από τη Γη κι εμείς ακόμα συζητάμε αν θα δώσουμε άδεια σε ένα υποσταθμό.

Είναι σαν να έχεις ένα μαγαζί με υποδομές δεκαετίας ’60. Παλιά καλωδίωση, διακόπτες, παλιό κουτί ασφαλειών. Έρχεται ο καιρός που όλοι θέλουν κλιματιστικό, ηλεκτρική κουζίνα, server, αλλά εσύ αδυνατείς να εξυπηρετήσεις γιατί οι ασφάλειες καίγονται από την υπερφόρτιση. Ένας λογικός άνθρωπος θα πλήρωνε και θα αναβάθμιζε.

Και τι κάνει η σοσιαλιστική Ευρώπη; Λέει στον άνθρωπο που ζητάει αυτές τις υπηρεσίες να περιορίσει την κατανάλωση γιατί χαλάει το αφήγημά μας. Και μετά από λίγα χρόνια, θα αναρωτιόμαστε γιατί γίναμε όλοι φτωχότεροι.

Η λύση

Η λύση είναι μονόδρομος. Ή αλλάζουμε ή βουλιάζουμε.

Λιγότερο κράτος, γρήγορες αδειοδοτήσεις, πυρηνική ενέργεια χθες.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ευνοϊκή γεωπολιτική θέση. Μπορεί να γίνει κόμβος data centers στη ΝΑ Ευρώπη.

Αν περιμένει τις «κατάλληλες συνθήκες», ίσως τις βρει το 2040. Ως τότε  άλλοι θα έχουν μοιράσει τον πλούτο που προνόησαν να δημιουργήσουν έγκαιρα.  Αυτούς που είχαν την φρόνηση να χτίζουν αντί να ζουν από τα έτοιμα.

Η Δανία με την πρόσφατη απόφασή της, έχασε αυτή τη στιγμή. Η Ελλάδα την έχει ακόμα. Όχι για πολύ.