AI, viral βίντεο και λάθος αμοιβές

Πώς οι πλατφόρμες ανταμείβουν την ταχύτητα αντί για την αλήθεια και τι μπορούμε να αλλάξουμε τώρα.

Διάβασα ένα άρθρο για έναν δημιουργό που έφτιαξε με AI, σε 30 λεπτά, ένα Lego βίντεο. Αναπαριστούσε την πρόσφατη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ σε Ιράν,  με πληροφορίες που δεν είχαν ακόμη επιβεβαιωθεί.

Το βίντεο πήρε εκατομμύρια views. Σύμφωνα με το άρθρο, ο δημιουργός πήρε ως αμοιβές 27.000 δολάρια από το X μέσα σε 15 μέρες.

Και μου γεννήθηκε μια απορία που δεν είδα κανέναν να εκφράζει.

Όταν η πλατφόρμα πληρώνει τόσο καλά την άμεση αντίδραση στην επικαιρότητα, τι μήνυμα στέλνει στον δημιουργό;

Μη σκάβεις, μη ψάχνεις, μη χάνεις χρόνο με διασταύρωση. Πιάσε το γεγονός τώρα που είναι επίκαιρο ντύσ’ το με εικόνα, βάλε συναίσθημα και πάτα publish.

Πώς μάθαμε να μην ψάχνουμε

Τα Social Media εκπαίδευσαν την κοινωνία μας χρόνια τώρα. Πλήρωναν για προσοχή, θυμό, υπερβολή, εντυπωσιασμό. Η AI απλώς χαμήλωσε το κόστος παραγωγής και έδωσε περισσότερα εργαλεία στη βιομηχανία του εντυπωσιασμού. 

Βλέπετε, η αλήθεια θέλει χρόνο, πηγές, επιφύλαξη. Ενώ το αφήγημα θέλει μόνο σωστό timing.

Σε 30 λεπτά δημιουργείς βίντεο και σε λίγες ώρες το βλέπουν εκατομμύρια μάτια. Σε λίγες μέρες έχεις ενσταλάξει κάτι στη συλλογική συνείδηση. Μετά έρχεται η διόρθωση. Αλλά κανείς δεν την προσέχει πια. Η ζημιά έχει γίνει. 

Τώρα σκεφτείτε πως τη βιομηχανία του εντυπωσιασμού μπορεί να τη χρησιμοποιήσει ένας influencer αλλά κι ένα κόμμα. Ή μια εταιρεία. Ή ένα κράτος. Ή ένας μηχανισμός προπαγάνδας. Σε λίγα λεπτά, οποιοσδήποτε από αυτούς. μπορεί να πάρει ένα γεγονός και να το κάνει μύθο ή να το γελοιοποιήσει, να το ηρωοποιήσει ή να το βουτήξει στη λάσπη.

Και πριν προλάβει κάποιος να ρωτήσει «ισχύει;», το βίντεο έχει ήδη μπει στο μυαλό εκατομμυρίων ανθρώπων.

Σήμερα οι πλατφόρμες πληρώνουν εκείνον που αντιδρά γρηγορότερα και πακετάρει καλύτερα το συναίσθημα. Παίρνεις ένα γεγονός, το κάνεις εικόνα, βάζεις μουσική, ήρωες, κακούς, χιούμορ, συγκίνηση. Σε 30 λεπτά έχεις βίντεο και σε λίγες ώρες έχεις εκατομμύρια μάτια να το βλέπουν. Σε λίγες μέρες έχεις ενσταλάξει στην συλλογική συνείδηση. 

Μετά έρχεται η διόρθωση. Αλλά κανείς δεν την προσέχει. 

Και απαντήστε τώρα στον εαυτό σας. Αν ένα παιδί βλέπει ότι η σοβαρή σκέψη παίρνει 100 views και το έξυπνο, μισοψεύτικο βίντεο παίρνει 3 εκατομμύρια  views, το μάθημα έχει ήδη παραδοθεί ή όχι? Του έχει παραδοθεί φυσικά και είναι ένα πολύ δυνατό μάθημα.

Έτσι χάθηκε ο προσανατολισμός της κοινωνίας μας από το 2010 και μετά (με την κυκλοφορία των smartphones και τη θέσπιση νέων κινήτρων από τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης.  Με μικρές καθημερινές ανταμοιβές προς τη λάθος κατεύθυνση. Και αυτό επείγει να αλλάξει. 

Η νέα εποχή προπαγάνδας;

Παλιά, η προπαγάνδα φαινόταν βαριά, κρατική, άκαμπτη.

Τώρα μπορεί να είναι αστεία, γρήγορη, καλοφτιαγμένη. Με memes. Με ωραία μουσική. Με χιούμορ. Κι αυτό την κάνει πιο δυνατή.

Γιατί ο άνθρωπος δεν σηκώνει εύκολα άμυνες απέναντι σε κάτι που τον διασκεδάζει. Το αφήνει να περάσει μέσα του σαν αθώο παιχνίδι.

Και εκεί ακριβώς θα παιχτεί μεγάλο μέρος της επόμενης μάχης. Ποιος θα μετατρέπει πρώτος το γεγονός σε εικόνα; Ποιος θα βάζει πρώτος πλαίσιο; Ποιος θα κάνει πρώτος τον ήρωα ή τον γελοίο; Ποιος θα κερδίζει χρήματα από τη δική μας σύγχυση;

Πώς ξανακάνουμε την Αλήθεια αξία

Χρειάζεται να ωριμάσουμε πριν αξιωθούμε αυτά τα εργαλεία. Η εύκολη λύση είναι να πούμε «να μπει ένα μάθημα στα σχολεία». Ναι, να μπει. Αλλά αυτό από μόνο του είναι ασπιρίνη. Θέλουμε σοβαρότερο σχέδιο.

Μάθημα ψηφιακής κρίσης από το δημοτικό. Όχι θεωρίες με βαρετές διαφάνειες. Πρακτική άσκηση. Τα παιδιά να μαθαίνουν πώς φτιάχνεται ένα παραπλανητικό βίντεο. Πώς κόβεται μια δήλωση. Πώς αλλάζει νόημα μια εικόνα με άλλη λεζάντα. Να δημιουργούν τα ίδια οι  ένα ψεύτικο βίντεο στην τάξη, για να καταλάβουν πόσο εύκολο είναι να εξαπατήσεις. Όταν ξέρεις πώς δουλεύει το τέχνασμα, αρχίζεις να ψάχνεις πριν πιστέψεις.

Υποχρεωτική σήμανση AI περιεχομένου. Όταν ένα βίντεο αφορά ειδήσεις, πολιτική ή κοινωνικές κρίσεις, ο θεατής πρέπει να ξέρει τι βλέπει. Καθαρά: «Δημιουργήθηκε με AI». «Τροποποιήθηκε με AI». Όχι θαμμένη σε μενού. Όχι με ψιλά γράμματα. Όχι σαν όρος χρήσης που τον διαβάζουν μόνο δικηγόροι και άνθρωποι με αϋπνία. Η σήμανση δεν σε κάνει αυτόματα κριτικό. Αλλά σου δίνει αφορμή να ρωτήσεις «ισχύει;» πριν πατήσεις share.

Αρχιτεκτονική κινήτρων. Εδώ βρίσκεται η καρδιά του προβλήματος. Παροτρύνω όλους να διαβάσουν το βιβλίο του Jonathan Haidt “The Anxious Generation.” Η κατάθλιψη στους εφήβους αυξήθηκε πάνω από 100% μέσα σε μία δεκαετία. Ο αυτοτραυματισμός υπερδιπλασιάστηκε. Αυτά δεν είναι τυχαία νούμερα. Είναι το αποτέλεσμα ενός συστήματος που πληρώνει τον πρώτο που πακετάρει ένα γεγονός, όχι αυτόν που το ελέγχει.

Αν η πλατφόρμα πληρώνει περισσότερα για ένα σοκαριστικό νέο αντί για την ακρίβεια των πληροφοριών, θα παράγει σοκ. Αν πληρώνει καλύτερα την ταχύτητα από τη σκέψη, θα παράγει βιασύνη. Αν πληρώνει καλύτερα την εντύπωση από την αλήθεια, θα γεμίσει ο δημόσιος χώρος με καλοφτιαγμένες παραμορφώσεις.

Εδώ πρέπει να μπει το μαχαίρι. Το ψέμα πρέπει να έχει κόστος γι’ αυτόν που το λέει. Κι αυτοί που το αποκαλύπτουν πρέπει να αμείβονται.

Πώς; Κάθε δημιουργός που αναφέρεται σε γεγονότα, θα πληρώνεται με καθυστέρηση. Αν το περιεχόμενο αποδειχθεί αληθινό, παίρνει τα χρήματα που του παρακρατήθηκαν. Αν αποδειχθεί παραπλανητικό, οι αμοιβές πηγαίνουν σε όσους εντόπισαν πρώτοι το ψέμα και το τεκμηρίωσαν. Έτσι η αποκατάσταση της αλήθειας θα αποκτήσει αξία ξανά. Σήμερα πληρώνεται ο δημιουργός της εντύπωσης και δεν επιβραβεύεται ο άνθρωπος που καθαρίζει τα σπασμένα.

Ωραίο σύστημα. Για τσίρκο.

Οι Κυνηγοί της Αλήθειας

Σε ένα πρόσφατο άρθρο μου έκανα 7 προτάσεις για την εποχή της AI. Μία ήταν η παιδεία. Μία η Τράπεζα Σοφίας. Μία ο έλεγχος του κράτους με blockchain. Αυτό που γράφω σήμερα είναι η συνέχεια εκείνης της σκέψης. Γιατί τίποτα από αυτά δεν λειτουργεί αν δεν αλλάξει πρώτα ένα πράγμα. Το σύστημα των ανταμοιβών.

Οι πλατφόρμες διδάσκουν χαρακτήρα. Κάθε μέρα. Αν ανταμείβουν την παραμόρφωση, θα λάβουμε παραμορφωμένη κοινωνία. Αν ανταμείβουν την τεκμηρίωση, ίσως ξαναχτίσουμε πολίτες που σκέφτονται πριν πατήσουν share.

Ας πάψουμε να πληρώνουμε τη σύγχυση σαν να είναι ταλέντο. Ας ξανακάνουμε την αλήθεια κάτι που αξίζει να κυνηγήσεις.

Γιατί αν δεν την κυνηγήσουμε εμείς, κάποιος άλλος θα την ορίσει για εμάς.

 

–