49 στις 100 επιχειρήσεις κλείνουν σε 5 έτη. Τι λένε τα στατιστικά
49,4%. Αυτό είναι το πραγματικό ποσοστό αποτυχίας επιχειρήσεων στα πρώτα 5 χρόνια, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του U.S. Bureau of Labor Statistics για το 2024.
Επαναλαμβάνουν το νούμερο σε σεμινάρια, βιβλία επιχειρηματικότητας και άρθρα. Σχεδόν πάντα στρογγυλεμένο. Σχεδόν ποτέ με πηγή. Συνήθως χωρίς διάκριση μεταξύ ΗΠΑ, ΕΕ και Ελλάδας.
Αξίζει να δούμε τι λένε πραγματικά τα στατιστικά επιχειρήσεων. Και γιατί κανείς δεν γράφει την ιστορία της ελληνικής αγοράς.
Το νούμερο: 49,4%, όχι 50%
Τα στοιχεία του Bureau of Labor Statistics δείχνουν συγκεκριμένα ποσοστά αποτυχίας ανά έτος λειτουργίας.
| Έτη λειτουργίας | Ποσοστό αποτυχίας | Ποσοστό επιβίωσης |
|---|---|---|
| 1 έτος | 20,4% | 79,6% |
| 5 έτη | 49,4% | 50,6% |
| 10 έτη | 65,3% | 34,7% |
| 15 έτη | 73,3% | 26,7% |
Πηγή: SCORE.org, ανάλυση , BLS data 2024
Ο πρώτος χρόνος σκοτώνει 1 στις 5 επιχειρήσεις. Ο πέμπτος, σχεδόν 1 στις 2.
Από τα 5 στα 10 έτη, ο συνολικός ρυθμός αποτυχίας ανεβαίνει από 49,4% στο 65,3%. Δηλαδή ο ρυθμός αποτυχίας πέφτει σημαντικά μετά τα 5 χρόνια.
Αν φτάσεις στο 6ο έτος ζωντανός, έχεις ήδη περάσει το χειρότερο φιλτράρισμα.
Στην Ευρώπη το νούμερο είναι χειρότερο
Το αμερικάνικο 49,4% δεν ισχύει για εμάς. Στην ΕΕ τα στοιχεία είναι σκληρότερα.
Σύμφωνα με τη Eurostat, το ποσοστό επιβίωσης στα 5 χρόνια για τις επιχειρήσεις που δημιουργήθηκαν το 2013, ήταν 45%. Μετάφραση: 55 στις 100 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έκλεισαν στα πρώτα 5 χρόνια.
Πέντε μονάδες χειρότερα από τις ΗΠΑ.
Οι αριθμοί ανά χώρα:
- Σουηδία: 60,8% επιβίωση
- Ολλανδία: 57,7%
- Βέλγιο: 57,5%
- Πορτογαλία: 34%
- Λιθουανία: 26%
Οι περισσότερες χώρες της ΕΕ έχουν ποσοστό επιβίωσης στα 5 χρόνια κάτω από 50%.
Το ελληνικό παράδοξο
Εδώ τα στοιχεία δείχνουν κάτι περίεργο.
Η Ελλάδα έχει το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό θανάτων επιχειρήσεων (death rate) σε όλη την ΕΕ. Μόλις 3,4% για το 2023, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία Eurostat. Μόνο η Ουγγαρία είχε χαμηλότερο (2,6%). Για σύγκριση, η Εσθονία έφτασε στο 27,5%.
Το ποσοστό επιβίωσης στον πρώτο χρόνο (one year survival rate) της Ελλάδας ήταν 97%. Από τα ψηλότερα της Ευρώπης.
Ακούγεται φανταστικό, αλλά δεν είναι αν δεις πιο προσεκτικά τα νούμερα.
Γιατί ταυτόχρονα η Ελλάδα έχει από τα χαμηλότερα ποσοστά δημιουργίας νέων επιχειρήσεων (birth rate) στην ΕΕ. Μόλις 4,6-7,2% τα τελευταία χρόνια, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 10,5%.
Λίγες επιχειρήσεις ανοίγουν και λίγες κλείνουν. Δείγμα πως δεν μιλάμε για υγιή αγορά.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2023 εξηγούν γιατί. Από τις 932.549 ενεργές επιχειρήσεις στην Ελλάδα:
- 697.484 ήταν ατομικές (74,8%)
- 574.264 δεν απασχολούσαν κανέναν μισθωτό (61,6%)
- 78.754 ήταν νέες γεννήσεις
- 31.628 ήταν θάνατοι
Σχεδόν 6 στις 10 ελληνικές “επιχειρήσεις” είναι ένας άνθρωπος που δουλεύει μόνος. Αυτό θα το χαρακτήριζα αυτοαπασχόληση, παρά επιχειρηματικότητα.
Όταν μια αγορά δεν παράγει νέες επιχειρήσεις, ένα χαμηλό ποσοστό κλεισίματος επιχειρήσεων δείχνει αδράνεια.
Γιατί πραγματικά κλείνουν οι επιχειρήσεις
Η συνηθισμένη απάντηση: “τέλειωσαν τα λεφτά”.
Συνήθως αυτό είναι το σύμπτωμα. Αλλά η αιτία είναι άλλη.
Η εταιρεία έρευνας CB Insights μελέτησε αναφορές αυτοψίας (post-mortem reports) από 110 αποτυχημένες νεοφυείς επιχειρήσεις (startups) και τα ενημέρωσε με ανάλυση 431 αποτυχημένων εταιρειών χρηματοδοτούμενων από επενδυτές κινδύνου (VC backed) μετά το 2023. Οι κύριες αιτίες:
| Αιτία αποτυχίας | Ποσοστό |
|---|---|
| Έλλειψη κεφαλαίου (run out of cash) | 29% (αρχική) / 70% (2024) |
| Έλλειψη πραγματικής ζήτησης στην αγορά (no market need) | 35-43% |
| Λάθος ομάδα | 23% |
| Νικήθηκαν από τον ανταγωνισμό (outcompeted) | 19% |
| Πρόβλημα τιμολόγησης / κόστους | 18% |
| Λάθος ή ελλιπές επιχειρηματικό μοντέλο (business model) | 17% |
| Κακό μάρκετινγκ | 14% |
Σημαντική διευκρίνιση: Τα στοιχεία CB Insights αφορούν νεοφυείς επιχειρήσεις χρηματοδοτούμενες από επενδυτές κινδύνου, όχι το μέσο ελληνικό ΜμΕ. Παρέχουν χρήσιμη ένδειξη του “πού σκοτώνεται” μια επιχείρηση, αλλά τα ποσοστά για ένα παντοπωλείο στη Λάρισα θα ήταν διαφορετικά.
Στην έκδοση 2024 με 431 εταιρείες, το 70% κατέγραψε “έλλειψη κεφαλαίου” ως αιτία. Η ίδια όμως η ανάλυση CB Insights το χαρακτηρίζει ρητά ως τελικό σύμπτωμα και όχι ρίζα του προβλήματος.
Η ρίζα στις περισσότερες περιπτώσεις είναι μία. Αυτές οι επιχειρήσεις, έλυναν πρόβληματα που ουσιαστικά…δεν υπήρχαν. Ή αν υπήρχαν, δεν ήταν αρκετά μεγάλα, για να αξίζουν να πληρωθούν από τους χρήστες της υπηρεσίας.
Ο κανόνας του 5ου έτους
Διαβάζοντας τα δεδομένα μαζί, προκύπτει ένα μοτίβο.
Τα πρώτα 5 χρόνια της ζωής μιας επιχείρησης, δεν είναι μία ενιαία ζώνη κινδύνου. Είναι 3 διαφορετικές.
Έτη 1-2: ζώνη product-market fit.
Σε αυτή τη ζώνη κινδύνου, χάνεις αν το προϊόν δεν λύνει πραγματικό πρόβλημα. Στις ΗΠΑ, 20% κλείνουν εδώ. Στην ΕΕ, λίγο περισσότεροι. Η συνηθισμένη παγίδα; Δημιουργείς ένα προϊόν χωρίς να έχεις μιλήσει αρκετά με πραγματικούς πελάτες.
Έτη 3-5: ζώνη unit economics.
Εδώ χάνεις αν το CAC (κόστος απόκτησης πελάτη) είναι μεγαλύτερο από το LTV (αξία πελάτη στη διάρκεια ζωής). Η πιο ύπουλη φάση. Έχεις τζίρο, έχεις πελάτες, φαίνεται ότι όλα πάνε καλά. Μέχρι που ανακαλύπτεις ότι το ταμείο είναι μείον.
Μετά το έτος 5: ζώνη προσαρμογής.
Ο ρυθμός αποτυχίας πέφτει αισθητά. Από τα στοιχεία του Αμερικανικού Γραφείου Στατιστικών Εργασίας, το συνολικό ποσοστό αποτυχίας ανεβαίνει από 49,4% στα 5 έτη σε 65,3% στα 10 έτη. Ο εχθρός εδώ φαίνεται να μην είναι η επιβίωση, αλλά η στασιμότητα.
Τι κάνουν οι ανθεκτικές επιχειρήσεις
7 πράγματα που κάνουν διαφορετικά οι 50,6 στις 100 επιχειρήσεις που επιβιώνουν.
1. Πουλάνε πριν χτίσουν.
Αν δεν μπορούν να πουλήσουν την ιδέα σε 10 πελάτες χωρίς προϊόν, δεν υπάρχει αγορά. Σύμφωνα με τα δεδομένα του CB Insights, το 35-43% των αποτυχιών ξεκινά εδώ, από έλλειψη πραγματικής ζήτησης.
2. Μετράνε CAC και LTV από τον πρώτο μήνα.
Αν το LTV/CAC είναι κάτω από 3, ξέρουν πως έχουν πρόβλημα κερδοφορίας. Δεν είναι ακαδημαϊκά τεκμηριωμένο νούμερο. Είναι όμως ο πιο γνωστός κανόνας στον χώρο.
3. Κρατάνε μετρητά (cash runway) 12-18 μήνες.
Κάτω από 6 μήνες χωρίς ορατή πορεία εσόδων, ξεκινάει ο πανικός. Πανικός = κακές αποφάσεις = κλείσιμο.
4. Μιλάνε με πελάτες κάθε εβδομάδα.
Μιλάμε πραγματικά. Ένας προς έναν. ¨Οχι με απρόσωπες έρευνες. Συνομιλίες 30 λεπτών. Ενδιαφέρονται να μάθουν τι πραγματικά πονάει τον πελάτη. Και συνήθως, δεν είναι καν αυτό που υποθέτουν αρχικά.
5. Διαφοροποιούν πηγές εσόδων.
Σύμφωνα με τα CB Insights data, το 70% των επιχειρήσεων με μία μόνο πηγή εσόδων αποτυγχάνει. Τελεία. Ξαναδιάβασε.
6. Επενδύουν σε Marketing
Το 14% αποτυγχάνει γιατί δεν προβλέπει budget για marketing και παρουσία, εκεί που συχνάζουν οι πελάτες του. Οι πετυχημένες εταιρείες δεν πέφτουν σε αυτήν την παγίδα. Για νεοσύστατες εταιρείες συστήνεται budget ίσο με 10-12% του τζίρου. Για brands καθιερωμένα, συστηνεται budget 5- 7%.
7. Βλέπουν τα νούμερα κάθε εβδομάδα.
Κάθε εβδομάα. Οχι κάθε μήνα. Όχι κάθε εξάμηνο. Όχι ανά έτος. Cash flow, νέοι πελάτες, churn, margin. Η μη αξιολόγηση δεδομένων, μπορεί να στοιχίσει ακριβά.
Συχνές ερωτήσεις για τα στατιστικά επιχειρήσεων
Ποιο είναι το ποσοστό αποτυχίας επιχειρήσεων σε 5 χρόνια στην Ελλάδα;
Δεν υπάρχει δημοσιευμένο επίσημο ποσοστό ειδικά για Ελλάδα. Η ΕΛΣΤΑΤ δημοσιεύει ετήσια στοιχεία έναρξης και κλεισίματος επιχειρήσεων. Το συνολικό death rate για το 2023 ήταν 3,4%, σύμφωνα με Eurostat. Από τα χαμηλότερα στην ΕΕ. Συνδυάζεται όμως με χαμηλό birth rate, που δείχνει στασιμότητα της αγοράς.
Γιατί τόσο διαφορετικά νούμερα σε διαφορετικές πηγές;
Παίζουν 3 παράγοντες. Πρώτος, η εποχή των δεδομένων (κρίσεις και πανδημίες αλλάζουν την εικόνα). Δεύτερος, ο ορισμός του “θανάτου” επιχείρησης (η Eurostat θεωρεί θάνατο μόνο αν δεν επανεκκινήσει σε 2 χρόνια). Τρίτος, η μεθοδολογία (BLS μετράει “establishments”, Eurostat “enterprises”).
Είναι αλήθεια ότι το 90% των startups αποτυγχάνει;
Για κανονικές επιχειρήσεις, όχι. Το νούμερο αφορά VC backed startups που στοχεύουν σε γρήγορη ανάπτυξη. Σε αυτές, το 90% δεν δίνει τη αναμενόμενη επιστροφή επένδυσης. Για κανονικές ΜμΕ, το ποσοστό αποτυχίας στα 5 χρόνια είναι 49-55%.
Ποια χρονιά είναι πιο επικίνδυνη;
Στατιστικά, ο πρώτος χρόνος. Όμως τα έτη 3-5 είναι πιο ύπουλα. Γιατί φαίνεται ότι σταθεροποιήθηκες, αλλά εκεί εμφανίζονται τα προβλήματα των οικονομικών.
Πώς συγκρίνεται η Ελλάδα με την υπόλοιπη ΕΕ σε αυτά τα στατιστικά επιχειρήσεων;
Η Ελλάδα έχει το 2ο χαμηλότερο death rate επιχειρήσεων στην ΕΕ (3,4%) και ένα από τα ψηλότερα ποσοστά επιβίωσης επιχειρήσεων (97%). Ταυτόχρονα έχει χαμηλό ποσοστό δημιουργίας νέων επιχειρήσεων (4,6-7,2%). Αυτό δείχνει μια ΜΗ υγιή αγορά, με μικρή επιχειρηματική δραστηριότητα.
Τι μένει
Στο 50,6% που επιβιώνει, υπάρχουν επιχειρήσεις που έκαναν συγκεκριμένα πράγματα διαφορετικά. Άνθρωποι που ήξεραν πού να κοιτάνε ανάλογα με το πού βρισκόντουσαν.
Αν είσαι σε ελληνική αγορά, υπάρχει ακόμα ένας παράγοντας. Το πραγματικό ρίσκο εδώ δεν είναι μόνο να κλείσεις. Είναι να μείνεις ζωντανός και να μη μεγαλώσεις ποτέ.
Αυτό τα στατιστικά, δεν στα λένε ποτέ.